İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK EDEBİYATI

MEHMET MERİÇ UÇAR
(NOT ÖZET BİÇİMİNDEDİR)

A.İSLAMİYETÖNCESİ TÜRK EDEBİYATI

Türklerin İslam dinine girmeden önce meydana getirdikleri edebiyattır.Bu dönem edebiyatı genel olarak sözlüdür.Yazılı ürün yok denecek kadar azdır.Eski Türklere ait en eski yazılı belgeler ORHUN YAZITLARI’DIR. Bu yazılı belgelerdeki dili gelişmiş, içeriğinin zengin olması, Türk edebiyatının çok daha eskilere dayandığını gösterir.

A.1Sözlü Edebiyat Özellikleri

Eski Türkler, genel sürek avlarına “sığır”,kurban törenlerine “şölen”; yas ve ölüm törenlerine “yuğ” adını verirlerdi. Bu dini törenler şaman, kam, baksı, ozan adını alan kişiler tarafından yönetilirlerdi. Büyücülük, müzisyenlik, hekimlik, şairlik gibi nitelikleri olan bu yöneticiler, törenlerde “kopuz” denen saz ile bazı destan parçalarını veya koşuk, sagu adı verilerin şiirlerini söylerlerdi.

• Bu dönemdeki şiirler hece ölçüsüyle söylenmiştir.
• Şiirlerde genellikle yarım uyak kullanılmıştır.
• Nazım birimi dörtlüktür.
• Dildeki sözcük sayısı sınırlı kalmıştır, yabancı dillerin etkisi yoktur.
•  Tabiatla iç içe oldukları için sanatçılar benzetmelerde doğadan yararlanmıştır.
• Şiirlerde işlenen konular; kahramanlık, yiğitlik, ölüm, savaş ve aşktır.